O proxecto mulleres colleiteiras ten como obxectivo principal o autoemprego de mulleres en situación de exclusión social a través da xestión do aceite doméstico usado.
A recollida en circuitos pechados do aceite, o seu tratamento, e a súa reutilización directa nun eido local, supoñen unha proposta eficiente na xestión deste residuo, sensible e respectuosa co medioambiente.
A través do proxecto normalizaríanse as diferentes actividades de xestión de residuos urbanos desenvolvidas pola poboación chabolista durante os últimos anos de xeito informal, incorporándoas desta maneira ao sector formal do autoemprego.
Deste xeito optimizaranse os seus rendementos, creando unha alternativa que permita á poboación acceder a un traballo normalizado remunerado.
[premisas do proxecto]
- Promover o emprego feminino como medida de discriminación positiva fronte a unha cultura e sociedade que priman o emprego masculino, considerando ás mulleres como principal motor do tecido comunitario e doméstico, así como do coidado e sustentabilidade dos fillos.
- Promover o ciclo completo, dende a recollida ata a reutilización, nun proceso local e de baixo custe fronte a intervencións custosas e de maior impacto na contaminación ambiental. A partir dunha actividade de baixo custe se xeraría emprego para man de obra desempregada local, se evitaría o consumo enerxético do transporte da materia e ésta tería unha transformación mínima para un uso a nivel local.
- Promover a inserción sociolaboral. Trátase de empregar o excedente de man de obra da poboación en exclusión fronte a alternativas tecnolóxicas e custosas que substitúan o traballo humano e, deste xeito, mellorar as relacións sociais que favorezan a inclusión social destas mulleres traballadoras. Esta iniciativa pretende amosar o interese de persoas excluídas socialmente de reintegrarse na sociedade e participar activamente nela.
[fases do ciclo de xestión de residuos]
1 / Recollida selectiva do aceite. Acórdase a recollida directa e periódica “porta a porta”, de forma que os usuarios do servizo almacenen este residuo nos seus domicilios durante un periodo determinado de tempo (aproximadamente un mes), empregando botes herméticos con capacidade de almacenamento de 1l, previamente facilitados polas mulleres traballadoras.
2 / Almacenamento de aceite en contedores á espera do seu tratamento. Nunha fase inicial, preténdese cubrir tan só a recollida e transporte. A idea na que se está a traballar é ultilizar o Punto Limpo como lugar de almacenaxe onde localizar provisionalmente os contedores de aceite propios.
3 / Tratamento do aceite para o seu uso posterior. Nun período inicial a xestión do residuo e posterior transformación será a cargo dun xestor autorizado.
Preténdese realizar unha implementación gradual do proceso, de maneira que as etapas se desenvolvan de acordo coa experiencia dos implicados/as, os resultados obtidos e os medios dispoñibles. A idea é que as traballadoras se vaian formando progresivamente, ao mesmo tempo que melloran e consolidan as súas capacidades. Deste xeito trátase de crear un modelo empresarial viable, sostible e coherente coa realidade.
[achegas do proxecto]
- Oferta dun novo servizo para a cidadanía.
- Aproveitamento dun recurso. O aceite podería empregarse como biocombustible dado o seu elevado poder calorífico, o que evitaría a emisión de importantes cantidades de CO2 á atmosfera, pois é un combustible máis limpo que os fósiles. Deste xeito conseguimos a redución da xeración dun residuo urbano.
- Solución ao problema do verquido, co seu consecuente aforro nos custes da separación na depuradora e de tratamento no residuo graxo, problemas de contaminación na auga, etc.
- Creación de postos de traballo para un colectivo en situación de exclusión social nas áreas de recollida e almacenamento de aceite, proceso de filtrado e produción de biocombustibles.
- Integración na sociedade de mulleres excluídas socialmente.
- Promoción dunha vía para incluír actividades vencelladas á recollida e xestión de residuos (tradicionalmente desenvolvidas no sector informal) nos circuitos normalizados de actividades laborais.
- Visibilización do interese destas mulleres de participar de xeito activo na sociedade.
- Desenvolvemento dun proceso local na totalidade do ciclo da xestión do residuo: dende a súa recollida, con man de obra desempregada “porta a porta”, ata a súa transformación e utilización en equipamentos locais, evitando os custes económicos e enerxéticos do transporte.
[pertinencia da intervención]
- De tipo económico e ambiental. Na actualidade, o aceite doméstico que se bota polo vertedoiro ocasiona altos custes de mantemento para as redes de sumidoiros e, sobre todo, para as instalacións das depuradoras que os procesan. Xa na depuradora, a auga pasa por unha serie de etapas de separación e filtración que inclúen a retirada de sustancias que quedan flotando, entre as que se atopa o aceite. A partir de aqui, o seu destino pode ser o verquido, a incineración ou a compostaxe (sendo esta moi problemática por tratarse de graxas contaminadas).
- De tipo social e local. Para aumentar a rendibilidade da proposta e a empregabilidade do colectivo en exclusión social co que traballamos, apostamos por un traballo manual e con baixo custe de inversión fronte a unha solución de custosa inversión en tecnoloxía e de baixa empregabilidade.
O presente proxecto forma parte da área laboral do “Programa de inclusión social en asentamentos chabolistas” que Arquitectos Sen Fronteiras está a desenvolver en A Coruña, de xeito coordinado coas demáis áreas da intervención (habitabilidade-salubridade, educación e sanidade) e cos demáis actores implicados: os poderes públicos, os técnicos e a cidadanía.
A ferramenta base de Arquitectos Sen Fronteiras para acadar un mundo xusto e solidario, é reivindicar o dereito ao hábitat como necesidade básica imprescindíbel para vivir con dignidade e seguridade, para desenvolver libremente a propia personalidade e para participar libremente na vida comunitaria. ASF Galicia considera que a vulneración deste dereito básico dana a integridade física e mental das persoas, a súa vida privada, familiar e social, o seu dereito ao traballo, á educación e á participación política e cidadá.
Proxecto promovido por Arquitectos Sen Fronteiras e Mulleres Colleiteiras, coa colaboración de: Reciflu, Fundación Ronsel e a Asociación de Veciños Monte Alto-Atochas-Torre de Hércules.
El proyecto mujeres recolectoras tiene como objetivo principal el autoempleo de mujeres en situación de exclusión social a través de la gestión del aceite doméstico usado.
La recogida en circuitos cerrados del aceite, su tratamiento, y su reutilización directa en un terreno local, suponen una propuesta eficiente en la gestión de este residuo, sensible y respetuosa con el medioambiente.
A través del proyecto se normalizarían las diferentes actividades de gestión de residuos urbanos desarrolladas por la población chabolista durante los últimos años de manera informal, incorporándolas de esta manera al sector formal del autoempleo.
De esta manera se optimizarán sus rendimientos, creando una alternativa que permita a la población acceder a un trabajo normalizado remunerado.
[premisas del proyecto]
- Promover el empleo femenino como medida de discriminación positiva frente a una cultura y sociedad que priman el empleo masculino, considerando a las mujeres como principal motor del tejido comunitario y doméstico, así como del cuidado y sostenibilidad de los hijos.
- Promover el ciclo completo, desde la recogida hasta la reutilización, en un proceso local y de bajo coste frente a intervenciones costosas y de mayor impacto en la contaminación ambiental. A partir de una actividad de bajo coste se generaría empleo para mano de obra desempleada local, se evitaría el consumo energético del transporte de la materia y ésta tendría una transformación mínima para un uso a nivel local.
- Promover la inserción sociolaboral. Se trata de emplear el excedente de mano de obra de la población en exclusión frente a alternativas tecnológicas y costosas que sustituyan el trabajo humano y, de esta manera, mejorar las relaciones sociales que favorezcan la inclusión social de estas mujeres trabajadoras. Esta iniciativa pretende mostrar el interés de personas excluidas socialmente de reintegrarse en la sociedad y participar activamente en ella.
[fases del ciclo de gestión de residuos]
1 / Recogida selectiva del aceite. Se acuerda la recogida directa y periódica "puerta la puerta", de forma que los usuarios del servicio almacenen este residuo en sus domicilios durante un periodo determinado de tiempo (aproximadamente un mes), empleando botes herméticos con capacidad de almacenamiento de 1 litro, previamente facilitados por las mujeres trabajadoras.
2 / Almacenamiento del aceite en contenedores a la espera de su tratamiento. En una fase inicial, se pretende cubrir tan sólo la recogida y transporte. La idea en la que se está trabajando es ultilizar el Punto Limpio como lugar de almacenaje donde localizar provisionalmente los contenedores de aceite propios.
3 / Tratamiento del aceite para su uso posterior. En un período inicial la gestión del residuo y posterior transformación será a cargo de un gestor autorizado.
Se pretende realizar una implementación gradual del proceso, de manera que las etapas se desarrollen de acuerdo con la experiencia de los implicados/as, los resultados obtenidos y los medios disponibles. La idea es que las trabajadoras se vayan formando progresivamente, al mismo tiempo que mejoran y consolidan sus capacidades. De esta manera se trata de crear un modelo empresarial viable, sostenible y coherente con la realidad.
[aportaciones del proyecto]
- Oferta de un nuevo servicio para la ciudadanía.
- Aprovechamiento de un recurso. El aceite podría emplearse como biocombustible dado su elevado poder calórico, lo que evitaría la emisión de importantes cantidades de CO2 a la atmósfera, pues es un combustible más limpio que los fósiles. De esta manera conseguimos la reducción de la generación de un residuo urbano.
- Solución al problema del vertido, con su consecuente ahorro en los costes de la separación en la depuradora y del tratamiento en el residuo graso, problemas de contaminación en el agua, etc.
- Creación de puestos de trabajo para un colectivo en situación de exclusión social en las áreas de recogida y almacenamiento de aceite, proceso de filtrado y producción de biocombustibles.
- Integración en la sociedad de mujeres excluidas socialmente.
- Promoción de una vía para incluir actividades relacionadas a la recogida y gestión de residuos (tradicionalmente desarrolladas en el sector informal) en los circuitos normalizados de actividades laborales.
- Visibilización del interés de estas mujeres de participar de manera activa en la sociedad.
- Desarrollo de un proceso local en la totalidad del ciclo de la gestión del residuo: desde su recogida, con mano de obra desempleada "puerta a puerta", hasta su transformación y utilización en equipamientos locales, evitando los costes económicos y energéticos del transporte.
[pertinencia de la intervención]
- De tipo económico y ambiental. En la actualidad, el aceite doméstico que se echa por el vertedero ocasiona altos costes de mantenimiento para las redes de alcantarillado y, sobre todo, para las instalaciones de los depuradores que los procesan. Ya en la depuradora, el agua pasa por una serie de etapas de separación y filtración que incluyen la retirada de sustancias que quedan flotando, entre las las cuales se encuentra el aceite. A partir de aquí, su destino puede ser el vertido, la incineración o el compostaje (siendo ésta muy problemática por tratarse de grasas contaminadas).
- De tipo social y local. Para aumentar la rentabilidad de la propuesta y la empleabilidad del colectivo en exclusión social con el que trabajamos, apostamos por un trabajo manual y con bajo coste de inversión frente a una solución de costosa inversión en tecnología y de baja empleabilidad.
El presente proyecto forma parte del área laboral del "Programa de inclusión social en asentamientos chabolistas" que Arquitectos Sin Fronteras está desarrollando en A Coruña, de manera coordinada con las demás áreas de la intervención (habitabilidad-salubridad, educación y sanidad) y con los demás actores implicados: los poderes públicos, los técnicos y la ciudadanía.
La herramienta base de Arquitectos Sin Fronteras para conseguir un mundo justo y solidario, es reivindicar el derecho al hábitat como necesidad básica imprescindible para vivir con dignidad y seguridad, para desarrollar libremente la propia personalidad y para participar libremente en la vida comunitaria. ASF Galicia considera que la vulneración de este derecho básico daña la integridad física y mental de las personas, su vida privada, familiar y social, su derecho al trabajo, a la educación y a la participación política y ciudadana.
Proyecto promovido por Arquitectos Sin Fronteras y Mulleres Colleiteiras, con la colaboración de: Reciflu, Fundación Ronsel y la Asociación de Vecinos Monte Alto-Atochas-Torre de Hércules.